Ψάχνετε κάτι;

Γράψτε την λέξη που ακούσατε ή διαβάσατε και δείτε τι ακριβώς σημαίνει στην Λευκαδίτικη διάλεκτο!

χάρακας (ο)

παιδικό παιγνίδι (Λαογραφ. Σύμμ., κεφ. “Παιγνίδια”)

Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης


Μ΄ αυτήν την ονομασία – δική μας απ΄ όσο φαίνεται – σώζεται μέχρι και σήμερα το πολύ αγαπητό παιγνίδι των παιδικών μας χρόνων, το οποίο είναι παραλλαγή του αρχαίου “ασκωλιασμού”, όπως αυτό εξελίχτηκε σε κουτσό.
Στην Καρυά, έχομε τη δική μας παραλλαγή του χάρακα, με κοινά στοιχεία το “κουτσό” (δεξί και αριστερό πόδι εναλλάξ και το άλλο αιωρούμενο) και τα πηδήματα.Ο χάρακας ήταν (και είναι παιδικό και μάλσιτα κοριτσίστικο παιγνίδι.
“Παίζομε το χάρακα;” ήταν η συνηθισμένη πρόταση των μικρών παικτών. Και η ανταπόκριση άμεση. Το παιγνίδι δεν ειχε συνηθως θεατές, ούτε ποινές και έπαθλα. Ήταν ήσυχο, συγκρτικά με άλλα θορυβώδικα.  Οι παίχτες (παίχτριες), δυο συνήθως (χωρίς να αποκλείονται και περισσότεροι, οι οποίοι εναλλάσσονταν κατά τη διάρκεια του και αφού ο ένας “έχανε”. Το “γήπεδο” στην αυλή ή το δρόμο, χωρίς κίνηση τότε.
Χαράσσεται (από δω και το όνομα) στο έδαφος ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο σχήμα, περίπου 2 επί 4, υποδιαιρούμενο σε 6 συνήθως τετράγωνα όμοια στις διαστάσεις. (Έχει το σχήμα της πινακωτής). Το χαράκωμα γίνεται 9ιστορικός ο ενεστώτας) με ένα κομμάτι κεραμίδι ή κιμωλία, που την έκλεβαν από το σχολείο οι μαθητές.
Εκτός αυτού του κλασσικού σχήματος, υπάρχει και δεύτερο πολυπλοκότερο με περισσότερα “διμαερίσματα” και ένα (συνήθως) τρούλλο στην κορυφή, για ομορφιά.
Στην πρώτη περίπτωση ο ένας απ΄  παίχτες τοποθετει στο πρώτο τετράγωνο την “τσουμάδα”, ένα μικρό ίσο κεραμιδάκι ή και πέτρα κατάλληλη. Και με το ένα πόδι σηκωμένο (“αιωρούμενο”) προς τα πίσω, κουτσαίνοντας δηλαδή (από δω και το ¨κουτσό”) σπρώχνει με το άλλο του και με κατάλληλη κίνηση το κεραμίδι, ώστε αυτό να περάσει στην άλλη (τετράγωνο) θέση, περνώντας όμως την διαχωριστική γραμμή (όρος του παιγνιδιού), χωρίς να σταατήσει πάνω σ΄ αυτή ή να “πηδήσει” δυο τετράγωνα. Ήταν υποχρεωμένος να κάμει το γύρω όλων των τετραγώνων μέχρι το τέρμα, μαζεύοντας πόντους. Λέμε πόντους αριθμητικά τις επιτυχίες.
Στον β πιο σύνθετο σχήμα, εκτός από την ίδια με το πρώτο διαδικασία, είχε επί πλέον φιγούρες με πηδήματα μέσα στα τετράγωνα με τα υο πόδια και ανοιγμένα τα σκέλη (άλματα κατάλοιπα του αρχαίου ασκωλιασμού). Πρέπει να σημειώσουμε και την εφευρετικότητα των παιδιών και την ικανότητα να αυτοσχδιάζουν ώστε να ποικίλεται το παιγνίδι. Μια τέτοια ποικιλία ήταν και το κλείσμο των ματιών κατά την εκτέλεση του παιγνιδιού, οπότε αυτό γινόταν πιο εντυπωσιακό. Είναι φανερή, στην περίπτωση αυτή, η επίδραση της τυφλόμυγας.

Παίγνια παλαιών Καρσάνων – Δημ Κατωπόδης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *