Welcome to Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου   Click to listen highlighted text! Welcome to Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου

Ψάχνετε κάτι;

Γράψτε την λέξη που ακούσατε ή διαβάσατε και δείτε τι ακριβώς σημαίνει στην Λευκαδίτικη διάλεκτο!

Όλες οι λέξεις στο Β

βατσίνα (η)

ο δαμαλισμός, προληπτικός εμβολιασμός. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βατσίνα /ἡ/ (Ἰ. vaccina) = δαμαλισμός, θεραπευτικὸς ἢ προληπτικὸς ἐμβολιασμός. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης

βατσινάρω

Βατσινάρω (Ἰ. vaccinare) = δαμαλίζω, ἐμβολιάζω προληπτικῶς ἢ θεραπευτικῶς.

βατσινιὰ

Βατσινιὰ /ἡ/ = μεγάλη συμπαγὴς βάτος. Τα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης    Βατσινιά είναι ο βάτος και βάτσινο το βατόμουρο και (πληθυντικός) σε μας τα γατούμπρα. Αναλυτικότερα κατά τον Ανδριώτη, μεσαιωνικά έχουμε βάτσινον και μεταγενέστερα βάτινον, ουδέτερο του επιθέτου βάτινος, από το αρχαίο βάτο (και πληθυντικός σε μας, τα βάτα). . . . Περισσότερα

βγαινάκιας (ο)

λέγεται σε συνδυασμό με τη λέξη μπαινάκιας. “Εγώ είμαι βγαινάκιας και μπαινάκιας”, δηλ. πονηρός, κατά την περίσταση δρω, μπαίνω και βγαίνω.

βγαίνει (ἀπροσ.)

Βγαίνει (ἀπροσ.) § πρέπει, ἁρμόζει, π. δὲ σοῦ βγαίνει νὰ κάνεις ἄταχτα. Σημ. Ὁ Βυζ. παραλ. τὴν σημασίαν ταύτην.

βγαλσά (η)

λέμε έτσι την παλιρροϊκή υποχώρηση της θάλασσας στην περιοχή του λιμανιού της Χώρας. “Σήμερα έχει βγαλσά”, δηλ. τα νερά υποχωρούν προς νότον. Το αντίθετο λέγεται μπασά. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βγαλσὰ /ἡ/ (ἐκ-βάλλω) = παλιρροιακὴ ὑποχώρησις τῆς θαλασσίας στάθμης, ἡ ἄμπωτις, ἐκβολή, βγάλσιμον. Tα Λευκαδίτικα – . . . Περισσότερα

βδέλλα (η)

υδρόβιο σκωλικοειδές, που πίνει το αίμα ζώων και ανθρώπων. Η βδέλλα χρησιμοποιούνταν απ΄ τους λαϊκογιατρούς για αφαιμάξεις  στα κρυολογήματα και στην πίεση. Τις προμηθεύονταν είτε κατευθείαν απ΄ τα βαλτόνερα, είτε από τα κουρεία. Στα παλιά κουρεία της Χώρας είχαν πάντα ένα δοχείο με νερό μέσα στο οποίο “σουλατσάριζαν” οι βδέλλες. . . . Περισσότερα

βδομάει

Βδομάει = μοὔρχεται, μοῦ βδομάει νά τοῦ δώσω μιά στά μοῦτρα (Μοὔρχεται νά τοῦ δώσω μιά στά μοῦτρα).

βέκιος -α -ο

ο γέροντας, ο παλαιός. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βέκιος -α -ο (Ἰ. vecchio) = γέρων, ἀμβλύων, τυφλός. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης

βελ(ου)δίνι

Βελουδίνι /τὸ/ (Ἰ. velutto) = τὸ σοκολατέρυθρον χνοῶδες ἄνθος ταγήτης ὁ στιλπνός, κατηφές. (βελουδίνι) βλ. και σβελδίνι

βελάγκι (το)

ο καρπός της δρυός, και του πουρναριού (πρίνου), γνωστός ως βελανίδι. Στα γιατροσοφικά χειρόγραφα το συναντάμε και ως βέλανον: “Τον βέλανον να τον κοπανήσεις και να τον βράσεις με ξίδι εις τρίτον, ωφελεί την ψώραν και λέπραν και εις σπυριά προσώπου” (βλ. Η Λαϊκή Ιατρική στη Λευκάδα, σελ 134). Λεξικό . . . Περισσότερα

βελάδα (η)

το μαύρο επίσημο αντρικό ένδυμα: το φράκο. ειρωνικό, όταν φορούσε κανείς παλιά, σχισμένα ρούχα έλγαν: ‘Έβαλε τη βελάδα του … “. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βελάδα /ἡ/ (Ἰ. velada) = ἐπίσημον ἔνδυμα, ζακές, σακκάκι μαῦρο. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης

βελανίδα (η)

το σημείο του ανθρωπίνου σώματος ανάμεσα στο μηρό και το υπογάστριο. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βελανίδα /ἡ/ (βάλανος) = ἡ βουβωνικὴ χώρα, τὸ σημεῖον συναντήσεως μηροῦ καὶ ὑπογαστρίου. Τα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης    Η βουβωνκή χώρα, το μεταξύ μηρού και υπογαστρίου (Λάζαρης). Λέμε “μ΄πονεί η . . . Περισσότερα

βελέντζα (η)

μάλλινο κρεββατοσκέπασμα του σπιτικού αργαλειού, μονόχρωμο με παχειά χυμένο μαλλί. Γνωστή από παλιά η βελέντζα, γραφόταν και στα προικοσύμφωνα. Σε προικοσύμφωνο του 1728 διαβάζομε: “και βελέντζα μια”. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βελέντζα /ἡ/ (Τ. βελένσα, Ἀλ. βελjέντε -α) = ἐγχώριον μάλλινον παχὺ κλινοσκέπασμα. Tα Λευκαδίτικα – . . . Περισσότερα

βελέττα (η)

μάλλινος επενδυτής των γυναικών της Χώρας. Σε σχήμα τετραγώνου διπλώνονταν διαγώνια και ριχνόταν στους ώμους. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βελέττα /ἡ/ (Ἰ. veletta) = πλεκτὸν τετράγωνον ὕφασμα διπλούμενον διαγωνίως καὶ φερόμενον ὑπὸ τῶν γυναικῶν ἐπὶ τῶν ὤμων (αἱ δύο ἀδίπλωτοι γωνίαι φέρονται ἐπαλλήλως μεταξὺ τῶν ὠμοπλατῶν, αἱ . . . Περισσότερα

βελίτσα (η)

ποικιλία σιταριού κατάλληλη για τα αχαμνά χώματα της Λευκάδας. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βελίτσα /ἡ/ (Ἰ. velite;) = ποικιλία σίτου κατάλληλος διὰ τὰ ἰσχνὰ ἐδάφη τῆς Λευκάδος. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης

βελόνα (η)

το ψάρι ζαργάνα αλλά και η βελόνα για πλέξιμο. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βελόνα /ἡ/ = ραφίς, βελόνη, βελόνη καλτσοπλεκτικῆς, ὁ ἰχθῦς ζαργάνα. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης

βελονάκι -ια

είδος αμπελόφάσουλου με το περίβλημά του. τρώγεται χλωρό (πράσινο) και είναι βελονοειδές και επίμηκες. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βελονάκ(ι) /τὸ/ = μικρὰ ραφίς, βελόνη κεντήματος ἀγκιστρωτή, ἀγκερίδι, χλωρὸν ἀμπελοφάσουλον μετὰ τοῦ περιβλήματος. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης Βελονάκια = τά τρυφερά ἀμπελοφάσουλα. Το Γλωσσάρι της Λευκάδας . . . Περισσότερα

βελόνι (το)

εξάρτημα του μύλου. Ήταν ένας μακρύς άξονας, ως δυο μέτρα, και ξεκινούσε από το μεσοπάτωμα. Η κάτω άκρη του βελονιού ακουμπούσε στην πλάντρα, χοντρή καρίνα. Στο σημείο στήριξης υπήρχε το καταμούχλι, οκταγωνικό χοντρό ξύλο, που η κάθε μια πλευρά του αντιστοιχούσε στα 8 σημεία των ανέμων. Κι αυτό είχε το . . . Περισσότερα

βελονολόγος (ο)

η βελοθήκη: είναι ξύλινη θήκη σε μικρά μεγέθη και συχνά σκαλιστή, π.χ. σε σχήμα ολόσωμης γυναίκας, αποτελείται από δυο κομμάτια, το απάνω χρησίμευε ως καπάκι, βούλωμα.

βελοῦχι

Βελοῦχι /τὸ/ (Σλ. Bελοῦχε, Ἰ. bellocio;) = ἐξοχικὸν παρασκευαστήριον ἐγχωρίων ὀρεκτικῶν (κοκορέτσι κ.τ.τ.), ὀρεινὸν θέρετρον.

βένα (η)

φλέβα. Οι φυσικές γραμμές (κύματα ή νερά) της σανίδας, της πέτρας, του μαρμάρου κλπ. φυσική κλίση σε κάτι. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Βένα /ἡ/ (Ἰ. vena) = φλέψ, ἀρτηρία, φυσικὴ γραμμὴ ἢ ἐγχάραξις ἐπὶ στερεοῦ σώματος, φυσικὴ κλίσις, εὐφυΐα. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης βένα (ἡ): . . . Περισσότερα

Click to listen highlighted text!