Welcome to Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου   Click to listen highlighted text! Welcome to Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου

Ψάχνετε κάτι;

Γράψτε την λέξη που ακούσατε ή διαβάσατε και δείτε τι ακριβώς σημαίνει στην Λευκαδίτικη διάλεκτο!

Γενικά


Η ντοπιολαλιά αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού και της καθημερινότητας μιας περιοχής και η διάσωση της καθήκον και υποχρέωση κάθε ανθρώπου που αγαπάει τον τόπο του.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια εντάσσεται και η προσπάθεια μας για την διάδοση στο πλατύ κοινό, του Λευκαδίτικου Ιδιώματος, μέσα από αυτήν εδώ την ιστοσελίδα.

Πρόκειται για μια μεγάλη εθελοντική προσπάθεια  ψηφιοποίησης και μεταφοράς στο διαδίκτυο, έντυπων λεξικών και γλωσσάριων που κυκλοφορούν για την ντοπιολαλιά του νησιού μας, με προοπτική να περαστούν στη συνέχεια και λέξεις και φράσεις που ίσως να μην περιέχονται στην υπάρχουσα βιβλιογραφία, αλλά ακούγονται στα χωριά και την πόλη του νησιού, από τους ανθρώπους που ζουν και μεταφέρουν καθημερινά την ιστορία της τοπικής γλώσσας μας.

Η ιστοσελίδα παρέχει στους χρήστες την δυνατότητα να εντοπίσουν λήμματα της Λευκαδίτικης διαλέκτου γρήγορα και εύκολα, χρησιμοποιώντας την λειτουργία της αναζήτησης ή ακόμα και αλφαβητικά.

Σε κάθε λήμμα υπάρχει η ανάλογη επεξήγηση ενώ αναφέρεται και το λεξικό προέλευσης της. Επίσης υπάρχει η δυνατότητα κοινοποίησης του λήμματος στα social media (Facebook, Twitter κλπ), αλλά και η δυνατότητα υποβολής σχολίων από τους χρήστες.

Το «Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου» δέχεται καθημερινά πολλές επισκέψεις και έχει μεγάλη απήχηση  στο κοινό, γεγονός που μας χαροποιεί ιδιαίτερα μιας και στόχος μας είναι η διάδοση της γλώσσας του νησιού μας, ιδιαίτερα σε νέους ανθρώπους.

Τα λεξικά ή άλλα βιβλία από τα οποία προέρχονται οι λέξεις είναι:

Το «Λεξικό του Λευκαδίτικου γλωσσικού ιδιώματος» του Πανταζή Κοντομίχη των εκδόσεων Γρηγόρη.  (Αθήνα 2005). Περιέχει πάνω από 4500 λήμματα με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους το πλούσιο λαογραφικό υλικό που τα συνοδεύει.  Δε δίνονται στοιχεία ετυμολογίας στα λήμματα, αλλά δίνεται πληθώρα φράσεων και αναφορές σε αρχειακές και άλλες πηγές.

Στο συγκεκριμένο βιβλίο περιέχονται ως παραρτήματα:

  • ο «Σύλλαβος» του Ιωάννη Σταματέλου που περιέχει περίπου 550 λήμματα, μέρος μιας ευρύτερης εργασίας του, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Φιλολογικός Σύλλογος Κων/πόλεως το 1874. Περιέχει τέσσερα μέρη, το κομμάτι ΣΥΛΛΑΒΟΣ με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των αρχαϊκών και των ιδιόρρυθμων ιδιωματισμών και τρία με λήμματα-λέξεις από την προσωπική έρευνα του και από τις σημειώσεις του Βαλαωρίτη. Το υπόλοιπο έργο του περιλαμβάνει πλήθος γλωσσικού και λαογραφικού υλικού, όπως παροιμίες, λογοπαίγνια, δημοτικά άσματα κλπ.
  • και το «Γλωσσάριον» του Γ.Χ. Μαραγκού που περιέχει 163 λήμματα. Η ερμηνεία τους είναι  κυρίως περιγραφική δίνοντας στοιχεία λαογραφικά και φράσεις.

«Τα Λευκαδίτικα» του Χριστόφορου. Λάζαρη (Ιωάννινα 1970), με την προσθήκη συμπλήρωσης στην αρχική έκδοση, του ίδιου του συγγραφέα που βρίσκεται στην Επετηρίδα Τόμο Ε΄ (1978-1980) της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών (Αθήνα 1982). Περιέχει πάνω από 5200 λήμματα (τα περισσότερα από κάθε άλλη πηγή μας), στα οποία δίνονται στοιχεία ετυμολογία και η επεξήγηση τους.

«Το γλωσσάρι της Λευκάδας» του Ηλία Γαζή, έκδοση της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Λευκάδας. (Λευκάδα 1993). Περιέχει πάνω από 660 λήμματα στα οποία δίνεται περιγραφικά η ερμηνεία τους.

Το «Λεξικό ιδιωματικών οικοδομικών όρων της Λευκάδας» της κας Χαράς Παπαδάτου Γιαννοπούλου, Λευκάδα 2014. Περιέχει 426 λήμματα που αναφέρονται οι οικοδομικοί όροι και η ερμηνείας τους μέσω της  περιγραφής των εργασιών  των εργαλείων.

Τα «Καρσάνικα Γλωσσικά ιδιώματα» του Δημήτρη Κατωπόδη. Πρόκειται για μια συλλογή λέξεων και φράσεων που δημοσιεύτηκε σε τεύχη της εφημερίδας Καρσάνικα Νέα και περιέχει περίπου 500 λήμματα. Δίνεται ετυμολογία τους με βάση έγκυρα λεξικά της ελληνικής γλώσσας.  Αφορά κυρίως ιδιωματισμούς της Καρυάς και των γύρω χωριών.

Το «Να τ’ κρίνω ή να μην τ’ κρίνω;» της Ιωάννας Κόκλα, έκδ. Πνευματικό Κέντρο Λευκάδα, Λευκάδα 2015.  Πρόκειται για θεατρικό κείμενο γραμμένο σε Λευκαδίτικη ντοπιολαλιά που ανέβηκε σαν θεατρική παράσταση στη Λευκάδα, από το Πολιτιστικό Σύλλογο Νικιάνας  «Οι Σκάροι» το 2015. Αφορά πάνω από 230 λήμματα και αποτελεί βοηθητικό υλικό στην κατανόηση των διαλόγων. Περιέχει ετυμολογικά στοιχεία και φράσεις -παραδείγματα.

Το «Γεώργιος Μπαρμαρίγος: Δημόσιος Νοτάριος της Αγίας Μαύρας» της Ελένης Γράψα. Αφορά τη μεταφορά των αρχείων του συγκεκριμένου νοτάριου (συμβολαιογράφου) από τα Αρχεία του Νομού Λευκάδας, Λευκάδα 2006.  Περιέχει  πάνω από 260 λήμματα. Αφορά λέξεις που στην πλειοψηφία τους έχουν ιταλική ρίζα και αφορούν έννοιες που σχετίζονται με συμβολαιογραφικές πράξεις της εποχής της Ενετοκρατίας στη Λευκάδα. Οι περισσότερες ίσως σήμερα να είναι άγνωστες.

Το «Μια φορά κι έναν καιρό… Πεζά, Ποιήματα, Τοπωνύμια Λαζαράτων» του Φιλίππου Π. Λαζαρη, Δήμος Σφακιωτών, Λευκάδα 2010. Τα προλεγόμενα και επιλογή κειμένων του Φίλιππου Λάζαρη είναι του κ. Δημητρίου. Στ. Τσερέ και η επιμέλεια του λεξιλογίου είναι του κ. Βασίλη Φίλιππα. Περιέχει 200 περίπου λέξεις και φράσεις, επεξηγημετικές στα κείμενα του ΦΙλίππου Λάζαρη.

Το «Ηθογραφίες Λευκαδίτικες» της Ανδρομάχης Φίλιππα-Χαριτωνίδου, έκδ. ΕΛΜ, Αθήνα 2010. Αφορά ιστορίες της συγγραφέως από την καθημερινότητα της πόλης της Λευκάδας του τέλους του 19ου και αρχών του 20ου αιώνα. Η επιμέλεια και η επιλογή των κειμένων και του λεξιλογίου που λειτουργεί ως επεξηγηματικό στα κείμενα ανήκει στους κ.κ Τριαντάφυλλο Σκλαβενίτη και Βασίλη Φίλιππα.

Το «Εγκλουβή, λαογραφικά, κοινωνικά, εκπαιδευτικά και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κατοίκων της» εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα 2005,  του Μιλτιάδη Δ. Κακλαμάνη. Περιέχει ιδιωματισμούς της Εγλουβής και την επεξήγησή τους.

Το «Οι Αρβύλες – Αναμνήσεις Ζωής» του Κώστα Πατρίκιου.  Τα λήμματα αφορούν επεξήγηση στα κείμενα του βιβλίου.

Το «Μια νόνα αφηγείται-Ιστορίες ζωής από τα Επτάνησα» του Γιώργου Βερύκιου. εκδ. ΑΛΔΕ, Αθήνα 2011. Αφορά λέξεις που επεξηγηματικές στα κείμενα του βιβλίου

Για την συνδρομή τους και την αμέριστη συμπαράσταση στην προσπάθεια μας, ευχαριστούμε θερμά:

  • τις εκδόσεις Γρηγόρη
  • την κα Βέρα Λάζαρη – Σταματέλου
  • την κα Μαρία Ρούσου
  • την κα Χαρά Παπαδάτου – Γιαννοπούλου
  • την κα Αλεξάνδρα Ζερβάκου και την κα Ελένη Κατωπόδη
  • την κα Ιωάννα Κόκλα
  • τον κο Βασίλη Φίλιππα
  • τους συγγραφείς και επιμελητές των βιβλίων/πηγών της σελίδας
  • τους φίλους και όσους βοήθησαν με κάθε άλλο τρόπο την προσπάθεια μας.

Ευχαριστούμε επίσης θερμά τον γραφίστα Νικόλαο Καββαδία – FNK για την δημιουργία του λογότυπου της ιστοσελίδας καθώς και την κ. Ιωάννα Τσάκαλου για την άδεια χρήσης της φωτογραφίας της Λευκάδας που εμφανίζεται στην κορυφή της ιστοσελίδας.

Οι διαχειριστές της σελίδας

Νίκος Καββαδάς
Χρυσούλα Σκλαβενίτη

Click to listen highlighted text!