Welcome to Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου   Click to listen highlighted text! Welcome to Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου

Ψάχνετε κάτι;

Γράψτε την λέξη που ακούσατε ή διαβάσατε και δείτε τι ακριβώς σημαίνει στην Λευκαδίτικη διάλεκτο!

Όλες οι λέξεις στο Λ

λογγώνω

Λογγώνω («λόγγος») = δασοῦμαι, μένω ἀκαλλιέργητος καὶ ἀναπτύσσω θαμνώδη βλάστησιν, εἰσδύω εἰς δάσος ἢ θαμνώδη τόπον πυκνόφυτον.

λογιάζω

σκέπτομαι, υποθέτω, λογαριάζω. Το παθητικό λογιέμαι=λογαριάζομαι, θεωρούμαι. Φράση: «Το λογιάτε η αφεντιά σας;».

λογύρι (το)

συνήθως λέμε τα λογύρια = οι μικροδουλειές, τα μικροσυγυρίσματα του σπιτιού. φράση: «Έχω ένα σωρό λογύρια να κάνω¨. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λογῦρι /τὸ/ («λογυρίζω») = ἡ διαρκὴς περιφορὰ πρὸς ἐργασίαν, ἡ λόγῳ ἐργασίας ἀλλαγὴ θέσεων. Τα Λευκαδίτικα — Χριστόφορος Λάζαρης

λογυρίζω

κινούμαι διαρκώς απ΄ τη μια δουλειά του σπιτιού στην άλλη. φράση:»λογυρίζεις και λογυρίζεις, κάτσε να σε δούμε και λίγο». Σε μοιρολόγι του νησιού: «Ωχ τι με λογυρίζετε σαν κι ήρθα από τον Άδη. / Κι εγώ τώρα συντάζομαι να πάω στον κάτω κόσμο.» (Δημοτικά Τραγούδια της Λευκάδας, σελ 153). Λεξικό . . . Περισσότερα

λοζώνω

μαζεύομαι, λουφάζω, κρύβομαι. «Τον κυνηγούσαν οι Ιταλοί, αλλά τους ξέφυγε και λόζωσε σε μια φουντωσά θάμνων». φράση: «Έπιασε δυνατό ανεμόβροχο και λόζωσα σε μια κουφάλα ελιάς». Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λοζώνω (Ἰ. loggia) = πτύσσω, συγκεντροῦμαι ἀκίνητος καὶ σιωπῶν οἱονεὶ κρύπτων τὴν παρουσίαν μου. Τα Λευκαδίτικα . . . Περισσότερα

λοιδοριά (η) και λοιδωριά

είδος θάμνου αειθαλούς που μοιάζει με το πουρνάρι. Τα φύλλα του αποπνέουν βαριά και άσκημη οσμή. Κατά τη λαϊκή παράδοση από το ξύλο της λοιδοριάς, που είναι γνωστή περισσότερο ως αλιντουργιά, έφκιασαν το σταυρό που σταύρωσαν τον Ι. Χριστό. Γι΄ αυτό και α) δεν το δοκιμάζουν τα ζώα και β) . . . Περισσότερα

λόμπα, λόμπος και λούμπα

λάκκος, κοίλωμα εδάφους, συνήθως γεμάτο νερό. μεταφορικά: «Έπεσε στη λούμπα», δηλ. απέτυχε, έχασε. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λόμπα καὶ λοῦμπα /ἡ/ (λομβός; Ἰ. libare;) = ὄρυγμα, κοίλωμα, ἐσωχή, λακκοῦβα, ἐμπίεσμα. Τα Λευκαδίτικα — Χριστόφορος Λάζαρης Λόμπα ἤ λόμπος = βαθούλωμα στό ἔδαφος πού κρατάει νερό (λοῦμπα). Το . . . Περισσότερα

λόμπος (ο)

μεγάλη λούμπα. Οι λόμποι ήταν γνωστοί σε κάθε χωριό και πολύ χρήσιμοι για πλύμα, πότισμα ζώων και άλλες πολλαπλές ανάγκες. Έχομε και τους μικρούς λόμπους που παίζοντας έφκιαναν τα παιδιά. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λόμπος (λομβός; Ἰ. libare;) = ὄρυγμα, κοίλωμα, λίμπα πλήρης ὕδατος ἢ ἄλλου . . . Περισσότερα

λόντσα

προεξοχή της στέγης μπροστά στο οικήμα, υπόστεγο, προστώο. «λόντσα-λόντσα»: περπατώντας κάτω από τις λόντσες της αγορας της πόλης. βλ. λότζα (η)

λορόϊ

Λορόϊ /τὸ/ = ὡρολόγιον, ρολόγι (κατ᾿ ἀναγραμματισμόν).

λοσταρία

Λοσταρία /ἡ/ (Ἰ. l’osteria, T. λοσταρία) = καπηλεῖον, ἀκαταστασία, εὐτέλεια ἐπιπλοσκευῆς.

Λότα

«Σιόρα Λότα», ίσως με μεταφορική σημασία. Στα ιταλικά lotta σημαίνει διαφωνία, μάλωμα διαμάχη

λότζα (η)

το υπόστεγο, η στοά. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λότζα /ἡ/ (Ἰ. loggia, Σ. λόdζα, Ἀλ. λόνdσε-α) = στοά, πρόστοον, ὑπόστεγον. Τα Λευκαδίτικα — Χριστόφορος Λάζαρης λότζα (ἡ): ἰσόγειος χῶρος, ὑπόστεγος καί ὑπόστυλος, στοά, (ΒΕΝ. loza, logia, IT. loggia). Λεξικό Ιδιωματικών Όρων — Χαρά Παπαδάτου

λουβί (το)

ένα «αδέρφι» του κεφαλιού του σκόρδου. Το κάθε λουβί αποσπάται χωριστά προκειμένου να χρησιμοποιηθεί και έχει δικό του σκληρό περίβλημα. φράση: «Έβαλα και δύο λουβιά σκόρδο στο φαΐ μας». Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λ(ου)βὶ /τὸ/ = λόβιον, ἄτομον συνθέτου καρποῦ: «ἕνα λουβὶ σκόρδο». Τα Λευκαδίτικα – . . . Περισσότερα

λούγκα (η)

η διόγκωση των αδένων της μασχάλης. Η λούγκα γιατρευόταν με επαλείψεις με χοιρινό ξύγκι, λυτό λεγόμενο, και με σχετικό ξόρκι πάντοτε: «Εξόρκι δια λούγκα: Τη σταυρώνεις με το αδράχθι και λες: η δρούγα και η λούγκα πάει στην πόλη / και η δρούγκα εγύρισε / και γη λούγκα εχάθηκε». Λεξικό . . . Περισσότερα

λούγκρα ή ρούγκλα (η)

η μύξα η πηχτή, κιτρινωπή και αηδής που περισσεύει απ΄ τα ρουθούνια των παιδιών συνήθως. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λοῦγκρα βλ. λ. ροῦγκλα. Τα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης    Μύξα. Κατά το λεξικό «είδος οξυδερκούς σαρκοφάγου, τσακάλι (Σταματάκος). Το ρούγκλα του Λάζαρη άγνωστο. Καρσάνικα Γλωσσικά Ιδιώματα . . . Περισσότερα

λούκι (το)

αυλάκι, υδροσωλήνας, αυλάκι στενό σε ξύλο ή μέταλλο. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λοῦκι /τὸ/ (Τ. ὀλοὺκ) = ὑδροσωλήν, ἀγωγός, αὔλαξ, δίαυλος. Τα Λευκαδίτικα — Χριστόφορος Λάζαρης

λουμάκι (το)

τρυφερό βλαστάρι δέντρων και θάμνων. «Άφησε τις γίδες της και μου έφαγαν όλα τα λ΄μάκια απ΄τις κεντρομάδες» – «Επέταξε λουμάκια η κεντρωμάδα«. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λ(ου)μάκι /τὸ/ (Τ. ὀλμάκ, Ἰ. lume) = θαλλός, βλαστὸς κατακόρυφος, νεόβλαστον. Τα Λευκαδίτικα — Χριστόφορος Λάζαρης Λουμάκι = εὔρωστος καί . . . Περισσότερα

λουμίνι (το)

φωτιστικό σύνεργο από λάτα με φιτίλι στην κορυφή  που φέγγει με πετρέλαιο. Το κρεμούν στο λυχνοστάτη, όπου και το λυχνάρι. (Το νοικοκυριό του χωριάτικου σπιτιού στη Λευκάδα , σελ 67). Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λ(ου)μίνι /τὸ/ (Ἰ. lumino) = λύχνος ἐλαίου ἐκ λευκοσιδήρου σχήματος κωνικοῦ μὲ . . . Περισσότερα

λούρα (η)

η βέργα η λεπτή και ευλύγιστη με την οποία οι παλιοί έδερναν τα άτακτα παιδιά. φράση: «Έφαγα με τη λούρα ξύλο απ΄το δάσκαλο …». Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Λοῦρα /ἡ/(λῶρος) = εὐλύγιστον ραβδίον κατάλληλον διὰ ραβδισμὸν ἀνθρώπου. «θ᾿ ἀδράξω κανιὰ λοῦρα». Τα Λευκαδίτικα — Χριστόφορος Λάζαρης

λουρίτης (ο)

μεγάλο φίδι και λαίμαργο – δεν είναι δηλητηριώδες – που καταπίνει άνετα τα μικρά πουλιά, όπως και τα αυγά. Βαλαωρίτης, Φωτεινός, Α΄:» …εσύ, θελέσι, στέκεσαι και βλέπεις τη σπορά μας / να την πατούν οι αλλόφυλοι και χάσκεις σαν λουρίτης! / Ου! να χαθείς! Μ΄ εντρόπιασες! Δεν είσαι Λευκαδίτης!». Λεξικό . . . Περισσότερα

Click to listen highlighted text!