Welcome to Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου   Click to listen highlighted text! Welcome to Λεξικό της Λευκαδίτικης Διαλέκτου

Ψάχνετε κάτι;

Γράψτε την λέξη που ακούσατε ή διαβάσατε και δείτε τι ακριβώς σημαίνει στην Λευκαδίτικη διάλεκτο!

Όλες οι λέξεις στο Ε

ἔρ(ρ)ιζα

Ἔρ(ρ)ιζα /ἐπίρ./ (ἐν-ῥίζα) = παρὰ τὴν ῥίζαν, παρὰ τὴν βάσιν, σύρριζα. (ἔρριζα)

έρες-περτέρες

«επαραγγείλανε έρες-περτέρες να πάει αμέσως» – «εστείλανε και τον επήρανε έρες-περτέρες», δηλ. τον καλέσανε να έρθει εσπευσμένα. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης   Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης

ερμοδάχτυλος

φυτό της οικογένειας των ιριδοειδών, κοινώς αγριόκρινος Από τη σειρά βιβλίων «Λαογραφικά της Λευκάδας» του Πανταζή Κοντομίχη

έρμπα

«Ε πάρε κόντρα έρμπα μπιστόρντα, αγγελικά, τεμίτιλα. Αυτά τα 4 είδη είναι βότανα της γης». (από λαϊκό γιατροσόφι, κώδικας Θανάσης Κατωπόδης, συνταγή ρπά).

έρτα (η)

οι πελεκητές πέτρες που τοποθετούν στις γωνιές νεόκτιστου οικήματος. Από τέτοιες πέτρες χτίζονται και ορθοστάτες στις πόρτες. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Ἔρτα /ἡ/ (εἴρω) = ἕκαστος τῶν λαξευτῶν γωνιολίθων ἐξ ὧν κτίζονται οἱ ὀρθοστάται τῶν πυλῶν καὶ τῶν θυρῶν. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης ἔρτα (ἡ): . . . Περισσότερα

ἔσβος

Ἔσβος /ὁ/ = τὸ ἀγριμαῖον τρόχος, ἀσβός. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης Ἔσβος § ζῶον ὑπὸ γῆν διαιτώμενον. Σημ. Ἡ μέλις τῶν ἀρχαίων. Ὁ Βυζ. καὶ ὁ Αἰνιὰν γρ. Ἄσβος (Ἀθην. σ. 14). Σύλλαβος – Ιωάννου Σταματέλου  

εστραορδινάριος (ο)

τιμητικός τίτλος του Ανώτερου Διοικητή κάθε νησιού της Επτανήσου στην εποχή της Ενετοκρατίας, που λεγόταν Προνοητής ή Προβλεπτής. Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος – Πανταζής Κοντομίχης Ἐστραορδινάριος -α -ο /ἀρχ./ (Ἰ. straordinario) = ἔκτακτος, ἀνώτερος, ἐπίσημος. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης

ἔστρο

Ἔστρο /τὸ/ (οἶστρος, Ἰ. estro) = ἔμπνευσις, ἐνθουσιασμός, ἰδιοτροπία, ἐρεθισμός, ἐπιθυμία, παραφορά.

ἐτλό(γ)ου σου, του, μου

Ἐτλό(γ)ου σου, του, μου = Ὦ τῆς ἐλλογιμότητος (προσαγόρευσις εὐλαβὴς ἢ εἰρωνική). Τα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης    «Του λόγου σου», αντί «εσύ». Έκφραση σεβασμού προς γεροντότερο. Και ελόγου σου. Ο Κοντομλιχης έχει την παραλλαγή «ετ΄λόγ΄σου» ενώ ο Λάζαρης «ετλό(γ)ου σου, του, μου) προσαγόρευσις … Η «προσαγορευτική» (προσφωνητική) φράση είναι: . . . Περισσότερα

ἔτος, ἔτη, ἔτο

Ἔτος, ἔτη, ἔτο ἐπίρρ. δεικτ. § ἰδὲ αὐτός, ἰδὲ αὐτή, ἰδὲ αὐτό· λέγ. δὲ καὶ ἔντος, ἔντη, ἔντο, ἐπενθέσει τοῦ ν κατὰ τὰ φέρνω, στέλνω· ἀλλὰ καὶ ἐπεκτείνομεν τὴν λ. λέγοντες· ἔντοσε, ἔντηνε, ἔντονε, ἐπὶ τῆς αὐτῆς σημασίας, μεταχειρίζ. καὶ τὰ νάτος, νάτη, νάτο καὶ ἐπεκτάσει νάτωνε, νάτηνε. Σημ. Ἐγένετο . . . Περισσότερα

εύκαιρος, η, ον

Εύκαιρος, η, ον: (εύ +καιρός), ρ. ευ-καιρέω-ήσω = έχω ευκαιρία, ανάπαυλα, έχω καιρό και κατ’ επέκταση είμαι πρόσφορος να διαθέσω τον καιρό μου.

εὐτὸς -ήνη ὸ ἢ ίνο

Εὐτὸς -ήνη ὸ ἢ ίνο = οὗτος, αὕτη, τοῦτο. Tα Λευκαδίτικα – Χριστόφορος Λάζαρης Εὐτὸς καὶ εὐτεῖνος αὐτός. Σημ. Τὸ ευ ἀντὶ του αυ κατὰ τὰ ἀρχ. εὔκηλος, εὔληρα, εὐλάκα, εὔρα, ἀντὶ αὔκηλος, αὔληρα, αὐλάκα, αὖρα. Ὁ β΄ τύπος ἢ παράγεται ἐκ τοῦ αὐτὸς – ἐκεῖνος (κατὰ τὰ ἀρχ. αὐταύταις . . . Περισσότερα

Click to listen highlighted text!